Za początek raka piersi uznaje się moment, w którym komórki piersi zaczynają dzielić się w niekontrolowany sposób. Komórki te zazwyczaj tworzą guz, który często jest widoczny w badaniu radiologicznym lub wyczuwalny jako zgrubienie. Guz jest złośliwy, jeżeli komórki posiadają zdolność wrastania w sąsiednie struktury (naciekania) lub rozprzestrzeniania się do odległych części organizmu (tworząc przerzuty). Chociaż rak piersi występuje niemal wyłącznie u kobiet, zdarzają się przypadki zachorowania u mężczyzn.

Złośliwe zmiany mogą pojawić się w różnych częściach piersi – najczęściej ognisko pierwotne znajduje się w kanalikach transportujących mleko do brodawki sutkowej (rak przewodowy); niektóre guzy pojawiają się najpierw w komórkach gruczołów produkujących mleko (rak zrazikowy); w nielicznych przypadkach nowotwór powstaje w innych częściach piersi.

Rodzaje raka piersi

Nowotwory piersi można podzielić na dwa duże odrębne typy pod względem wyglądu komórek nowotworowych w badaniu histopatologicznym na:

  • Raka: nowotwór złośliwy pojawiający się w komórkach wyściełających narządy i tkanki, takie jak pierś (komórki nabłonkowe). W rzeczywistości rak piersi to często nowotwór typu gruczołowego (gruczolakorak), w przypadku którego ognisko pierwotne znajduje się w tkance gruczołowej.
  • Mięsaka: rodzaj nowotworu złośliwego wywodzący się z tkanki łącznej, powstający w obrębie tkanki tłuszczowej lub mięśniowej.

W niektórych pojedynczych przypadkach rak piersi może stanowić kombinację różnych typów nowotworu lub być mieszaniną postaci inwazyjnej i in situ, a w rzadszych rodzajach raka piersi, komórki nowotworowe mogą w ogóle nie tworzyć guza.

Raka piersi można również sklasyfikować na podstawie białek znajdujących się na powierzchni lub wewnątrz komórek nowotworowych, dzieląc go na typy raka wykazującego ekspresję receptorów hormonalnych lub raka potrójnie negatywnego, którego cechuje brak ekspresji receptorów (estrogenowych (ER), progesteronowych (PgR) oraz HER2.

Czynniki ryzyka

Szereg czynników może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi. Niektóre z tych czynników można kontrolować, na przykład poprzez zaprzestanie palenia tytoniu lub rezygnację z picia alkoholu, ale na inne pacjent nie ma wpływu – np. obciążenie genetyczne.

Czynniki ryzyka zachorowania na raka piersi obejmują:

  • Starzenie się
  • Genetyczne czynniki ryzyka
  • Występowanie raka piersi w rodzinie
  • Rak piersi w wywiadzie
  • Rasa i pochodzenie etniczne
  • Gęsta tkanka piersi (przewaga tkanki gruczołowej)
  • Niektóre zmiany łagodne w piersi
  • Miejscowy rak zrazikowy
  • Wczesna pierwsza miesiączka / późna menopauza
  • Wcześniejsze naświetlania klatki piersiowej
  • Narażenie na dietylstilbestrol
  • Stosowanie hormonalnej antykoncepcji
  • Zastępcza terapia hormonalna po menopauzie
  • Picie alkoholu
  • Nadwaga lub otyłość
  • Stopień aktywności fizycznej (im niższy tym wyższe ryzyko zachorowania)

Objawy

Pomimo, że wiele z typów raka piersi może powodować powstawanie zgrubień w piersi (zazwyczaj niebolesnych, twardych i o nieregularnym obrysie), to nie wszystkie nowotwory złośliwe dają takie objawy. Istnieją inne oznaki raka piersi, na które pacjenci powinni zwracać uwagę i zgłaszać swojemu lekarzowi, należą do nich:

  • Zgrubienie lub guzek w piersi
  • Obrzęk całej piersi lub jej części (również przy braku wyczuwalnych zgrubień)
  • Podrażnienie skóry lub powstawanie wgłębień w piersi
  • Ból piersi lub brodawek sutkowych
  • Wciągnięte brodawki sutkowe (obrócone do środka)
  • Zaczerwienienie, łuskowatość lub zgrubienie brodawki sutkowej lub skóry piersi
  • Wydzielina z brodawek sutkowych inna niż mleko

W niektórych przypadkach rak piersi może rozprzestrzenić się na węzły chłonne znajdujące się w dole pachowym lub nad obojczykiem i powodować utworzenie się zgubienia lub obrzęku w tych miejscach, nawet zanim pierwotny guz w tkance piersi stanie się wyczuwalny. Obrzęknięte węzły chłonne należy również zgłosić lekarzowi.

Rokowanie

Obecnie rak piersi jest bardzo często spotykaną chorobą dotykającą kobiet pomiędzy 30. i 50. rokiem życia. W przypadku tego nowotworu złośliwego, wskaźnik 5-letniego przeżycia względnego u kobiet z rakiem w 0 lub I stadium wynosi niemal 100%, natomiast w przypadku kobiet z rakiem w II stadium – około 93%. W przypadku nowotworów w III stadium zaawansowania, wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi około 72%, co sprawia, że na tym etapie rak ten nie jest tak śmiertelny, jak inne nowotwory. Niemniej jednak rak piersi, który rozprzestrzenił się w inne części organizmu staje się trudniejszy do leczenia, a rokowanie – mniej pomyślne. IV stadium nowotworu – z przerzutami do odległych organów – pozwala na przeżycie 5 lub więcej lat w około 22% przypadków. Wciąż jednak istnieje wiele możliwości leczenia kobiet na tym etapie zaawansowania choroby.

Wczesne wykrycie

UWAGA: WCZESNE WYKRYCIE RAKA JEST KLUCZOWE – POSTAWIENIE PRAWIDŁOWEJ DIAGNOZY WE WCZESNYM STADIUM, PRZED NIEKONTROLOWANYM ROZROŚNIĘCIEM SIĘ LUB ROZPRZESTRZENIENIEM ZMIAN, ZWIĘKSZA SZANSE NA SKUTECZNE LECZENIE. W PRZYPADKU WYSTĘPOWANIA PRZERZUTÓW, LECZENIE STAJE SIĘ TRUDNIEJSZE, A OGÓLNE SZANSE PACJENTA NA PRZEŻYCIE SĄ O WIELE NIŻSZE.

Stan wiedzy

stnieje wiele technik umożliwiających wykrycie raka piersi. Obejmują one: badanie piersi, biopsję i techniki obrazowe, takie jak badanie radiologiczne – znane powszechnie jako mammografia – badanie ultrasonograficzne piersi oraz rezonans magnetyczny. Jednakże należy wziąć pod uwagę pewne ograniczenia związane z procesem diagnostycznym: po pierwsze, niską precyzję badania palpacyjnego; po drugie, stres towarzyszący przeprowadzeniu biopsji; po trzecie, dodatkowe koszty związane z zaawansowanymi technikami obrazowymi.